Ölüm İki Yıl Beklemez, 45. Madde Geri Çekilsin!

Bu hafta TBMM’de görüşülecek olan “Maden Kanunu ile Bazı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (Torba Yasa)’nin 45. Maddesi ile (TBMM komisyonundan 44. Madde olarak geçti), ömrünü tamamlamış olan kömürlü termik santrallerin çevre yatırımları yapmaları konusunda 2013 yılında getirilen zorunluluk iki yıl daha ertelenmek isteniyor.

Bu teklif ile, 2013 yılında Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında özelleştirilmiş olan Çanakkale, Kahramanmaraş, Karabük, Kütahya, Manisa, Sivas, Şırnak ve Zonguldak’ta bulunan 10 adet termik santrale, 2019 yılında gerçekleştirmeleri gereken çevre yatırımlarını 2021 yılına kadar erteleme olanağı sağlanacak. Oldukça yaşlanan ve ciddi çevre sorunları yaratan bu santrallerin “baca gazı arıtma, rehabilitasyon, kül depolama kapasitelerinin arttırılması” gibi çevre yatırımlarının iki yıl daha ertelenmesi, ömrünü tamamlamış bu santrallere iki yıl daha havayı özgürce kirletme izni verilmiş olacak.

Şimdi Madde 45’i konuşuyoruz. 2013 yılında, 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ilk yürürlüğe girdiğinde, Geçici Madde 8 adı altında “özelleştirme kapsamına alınan termik santrallerin rehabilitasyon ve filtrasyon sistemi kurmalarının 3 yıl ertelenmesi” gündemimizdeydi. İlk özelleştirmenin ardından bu santrallerin çevre yatırımlarını tamamlamaları için 2018’e kadar süre tanındı. Anayasa Mahkemesi’nin bu maddeyi 2014 yılında “çevre yatırımlarının bu kadar ertelenmesinin Anayasa’nın 56. Maddesine aykırı olduğu” gerekçesi ile iptal etmesinin ardından 2016 yılında yapılan düzenlemede çevre yatırımlarını tamamlamaları için verilen süre 2019 Aralık ayına kadar uzatıldı. 2018 yılında dönemin Enerji ve Tabii Kaynakları Bakanı Berat Albayrak, santrallerin çevre için gerekli yatırımları yapması için verilen sürenin 2019 sonunda biteceği ve bir daha böyle bir erteleme olmayacağı sözünü vermişti. Özetle bu maddenin geçmesi halinde 2013 yılında ciddi kirlilik kaynağı ve ölüm nedeni olarak çalışan bu santrallerin bu şekliyle çalışmasına 2021 yılına kadar izin verilmiş olacak.

Geçmişte yaşanan kanun süreçlerine bakılarak bu sürenin daha da uzatılmayacağına dair bir izlenim edinmek mümkün değil. Bakanlık, tercihini halktan, doğadan yana değil sermayeden yana koymaya devam ediyor.

Torba yasa kapsamındaki 45. Maddenin kabul edilmesi durumunda toplam kurulu gücü 4.680 MW olan 10 santralin halen var olan çevresel etkileri 2021 yılına kadar artarak sürecek. Öte yandan kükürt giderim tesisi var olan Çayırhan, Yatağan, Yeniköy, Orhaneli, Afşin Elbistan santralleri de 2019 yılı içerisinde geçerli olan sınır değerlerini aşma noktasına geleceklerdir.

Termik santrallerin yer aldığı bu illerimizde yaşanan hava kirliliği her yıl erken ölümlerin ve kalp krizi, astım vb hastalıkların artmasına neden olduğu gibi dünyamız için en büyük tehdit olan iklim değişikliğinin de hızlanmasının başta gelen etkenidir. Toplam yedi termik santralin bulunduğu Zonguldak’ta Çevre ve Şehircilik Bakanlığı istasyonlarınca yapılan ölçümlerde partikül madde (PM10) değerlerinin Dünya Sağlık Örgütü sınır değerlerinin üç katı olduğu görülmüştür. Bu değer Elbistan’da altı kata kadar çıkmaktadır.

Yeşil Sol Parti olarak temiz havanın en temel canlı hakkı olduğunu, hem bir halk sağlığı sorunu olan hem de iklim krizini tetikleyen tüm termik santrallerin kapatılmasını savunuyoruz. Öncelikle de TBMM’de görüşülmekte olan Torba Yasanın 45. Maddesinin yaşam hakkı ihlali olduğunu ve hemen geri çekilmesini istiyor, tüm milletvekillerini ve kamuoyunu bu konuda duyarlı olmaya çağırıyoruz!

“Temiz Hava Hakkı Platformu” tarafından başlatılmış olan imza kampanyasını da destekliyor, katkıda bulunmak isteyenleri imza atmaya davet ediyoruz.

Temiz hava haktır, sermayenin karlılık hırsına terk edilemez. İklim değişikliğinin bu denli can alıcı sonuçlarının yaşandığı yerküremizde fosil yakıt türevli santrallerin çevre yatırımlarını ne zaman yapacakları değil, ne zaman kapatılacakları konusunda program hazırlanmalı ve devreye ivedilikle sokulmalıdır.

Eylem Tuncaelli – Sinan Tutal
Yeşil Sol Parti
Eş Sözcüleri

PAYLAŞ